مقايسه 11 جنس مورد استفاده در پخت و پز
1. ظروف تفلون
ظرفهايي با روکش نچسب، از پرطرفدارترين ظرفهاي پختوپز هستند زيرا ميتوان با آنها بدون روغن يا با کمترين ميزان روغن و روي حرارت کم يا متوسط آشپزي کرد. مشکل ظروف تفلوني اين است که روکش آنها به سرعت از بين ميرود. اين روکش نسبت به ضربه هم بسيار حساس است و ضربههاي قاشق يا چاقو ميتواند به آن آسيب برساند. اگر تفلون آسيب ببيند، مواد سمي و ذرات مسمومکننده آزاد ميکند و غذايي که در آن پخت ميشود، مضر خواهد بود. از سوي ديگر، لايه زيرين تفلون آلومينيوم است که خود مادهاي سمي است بنابراين با پخت غذا در ظرفي که تفلون آن آسيبديده و آلومينيوم زيرين نمايان است، مواد سمي وارد غذا ميشوند. بهترين کار اين است تفلونهاي ساختهشده در کارخانههاي معتبر را تهيه و درصورتي که آسيب ديد، از پخت غذا در آن صرفنظر کنيد.
2. ظروف لعابي
روکشهاي لعابي معمولا روي ظروفي از جنس سراميک يا چدن کشيده ميشوند. نگهداري اين ظروف راحت است و ميتوان براي پخت غذاهايي که به حرارت بالا نياز دارند، از آنها استفاده کرد. متاسفانه لعاب هم همانند تفلون اگر در شرايط استاندارد تهيه نشود، ميتواند حاوي ترکيبهاي سمي از جمله سرب، کادميوم، آرسنيک و پيگمنتهاي رنگي شيميايي باشد. طول عمر روکش لعابي محدود است و در اثر ضربه و تغيير حرارت ناگهاني از بين ميرود. هنگام شستشوي اين ظرفها نبايد از سيم استفاده کرد و اگر ترک بردارند، بايد کنارشان گذاشت حتي براي نگهداري غذا هم از آنها استفاده نکرد.
3. ظروف سراميکي
سراميک در واقع نوعي ورني است. به ظروف سراميکي ظروف اکولوژيک يا سبز گفته ميشود. اين روکش نچسب، دقيقا مثل تفلون است با اين تفاوت که حاوي ترکيب مضر موجود در تفلون نيست. روکشهاي سراميکي در مقابل فرسايش و خوردگي، خراشيدگي و ساييدگي تا حدي مقاوم هستند اما وقتي آسيب ديدند، چون جنس زيرين آنها آلومينيوم است، احتمال آلوده و مسمومشدن موادغذايي پخته شده درون آنها بالاست و بايد کنار گذاشته شوند. قيمت ظروف سراميکي بالاتر از ساير ظروف پخت است به همين دليل بايد در نگهداري آنها دقت فراوان داشت تا آسيب نبينند. البته طول عمر روکش سراميکي به نحوه استفاده از ظرف، ميزان استفاده و نحوه شستشوي آن هم بستگي دارد.
4. ظروف چدني
چدنها (که ترکيبي از آهن و کربن هستند)، عمر بالايي دارند. اين ظروف مناسب پخت طولاني با دماي متوسط هستند و اگر فاقد آلومينيوم باشند، براي پختوپز مناسب محسوب ميشوند، پس قبل از خريد حتما به برچسب و ترکيبهاي مندرج در آن دقت کنيد. لازم است حين استفاده از ظروف چدني، نکتههايي را رعايت کنيد تا چدن ديرتر از بين برود. اول اينکه قبل از استفاده بايد چند دقيقهاي آنها را روي حرارت بگذاريد تا گرم شوند. براي آنکه از گرمشدن کافي ظرف مطمئن شويد، ميتوانيد قطرهاي آب داخل آن بريزيد و اگر به سرعت تبخير شد، يعني ظرف گرم شده است. درصورتي که ظروف چدني اول گرم شوند، موادغذايي به آنها نخواهد چسبيد. دوم اينکه در ظرف چدنياي که هنوز استفاده نشده، نبايد آب به مدت طولاني بماند زيرا باعث ميشود زنگ بزند. سوم، براي شستشوي چدن از ابر استفاده کنيد زيرا سيم ظرفشويي باعث خراشيدگي و آسيب آن ميشود و چهارم اينکه بعد از اتمام پخت، مادهغذايي را از درون ظروف چدني خارج کنيد تا اکسيد نشود. در ضمن در ظروف چدني فاقد روکش نبايد مواد اسيدي مثل آبليمو يا سس گوجهفرنگي ريخت.
5. ظروف آلومينيومي
اين ظروف با قيمت پايين در بازار عرضه ميشوند. آلومينيوم کاربردهاي وسيعي در پختوپز دارد. از ورقها و ظروف يکبار مصرف پخت آلومينيومي گرفته تا قابلمه و کتري و... دليل پرطرفدار بودن آلومينيوم، سبک بودن آن و پخش کردن سريع و يکنواخت حرارت است. متاسفانه طي روند پخت، احتمال آنکه ترکيبهاي سمي آلومينيوم وارد غذا يا آب شود، بسيار بالاست پس اگر براي سلامت خود ارزش قائل هستيد، ظروف آلومينيومي يا چدنهاي حاوي آلومينيوم تهيه نکنيد. آلومينيوم ميتواند عوارض وحشتناکي براي مغز و ماهيچهها داشته باشد. در ضمن اين ظروف در برابر ضربه حساساند و به سرعت تغيير شکل ميدهند.
۸. ظروف اينوکس يا فولاد ضدزنگ
اينوکس از آهن، کروم و نيکل تهيه شده است. قابلمههاي اينوکس کف ضخيمي دارند و اين موض
6وع باعث پخش يکنواخت حرارت ميشود و در نتيجه غذا در آنها به سرعت ميپزد و در مصرف انرژي صرفهجويي خواهدشد. ظروف اينوکس نچسب هم هستند اما بايد مراقب بود ترکيبهاي کلردار يا اسيدي داخل آنها نريزد. برخي از ظروف اينوکس به 10/18 معروفند، به اين معني که از 72 درصد آهن، 18 درصد کروم و 10 درصد نيکل تهيه شدهاند. اين ظروف از جمله بهترين ظروف پخت محسوب ميشوند و طول عمر بالايي دارند و ميتوان به سلامت غذايي که داخل آنها پخته ميشود، اطمينان داشت.
7. ظروف شيشهاي يا پيرکس
ظروف پخت شيشهاي يا اصطلاحا پيرکس، حرارت بالا را تحمل ميکنند و در صورتي که اين ظروف رنگ نشده باشند، ميتوان گفت سالمترين نوع ظروف براي پخت غذا هستند. اگر به اين ظروف ضربههاي محکم وارد نشود و دچار شوک دمايي نشوند، مقاوم هستند و از همه مهمتر بازيافت ميشوند! تنها نکته اين است که بايد مراقب باشيد غذا داخل آنها ته نگيرد و نچسبد.
8. ظروف سفالي
هزاران سال است که از اين ظروف براي پخت کمک ميگيرند. اين ظروف روکش لعاب يا ورني ندارند و درنتيجه بسيار سالم و طبيعي هستند. متاسفانه امروزه از اين نوع ظروف بسيار کم استفاده ميشود.
9. ظروف مسي
مس هادي خوب حرارت است و اگر روي گاز آشپزي ميکنيد، ميتواند ظرف پخت مناسبي باشد. معمولا از ظروف مسي براي تهيه مربا استفاده ميکنند. مس قرمز به مرور زمان در مجاورت هوا اکسيد ميشود و به سبز خاکستري ميگرايد. مسي که به اين رنگ درآمده، براي سلامت مضر است. مس زياد براي سلامت مضر است به همين دليل معمولا داخل مس را با فلزي ديگر ميپوشانند. مشکل ظروف مسي اين است که روکش داخلي آنها به مرور زمان به دنبال استفاده يا ريختن مواد اسيدي از بين ميرود. بهتازگي ظروف مسي با اينوکس روکش ميشوند که نگهدارياش سادهتر و استفاده آن سالمتر است. برخي از ظروف نيز ترکيب مس و زينک هستند اما تعداد آنها بسيار کم است و به سختي پيدا ميشوند.
10. ظروف سيليکوني
سيليکون چيزي شبيه به کائوچو است و از ترکيب طبيعي سيليسيوم و اکسيژن تهيه شده است. از ظروف سيليکوني بيشتر در پخت شيرينيها استفاده ميشود. زمان پخت در اين ظروف، سريع است و حتي بدون روغن ماده غذايي از آنها جدا ميشود. شستشوي آنها ساده است و ميتوان بهراحتي آنها را از فريزر به فر منتقل کرد. البته نبايد اين ظرفها را روي حرارت مستقيم گذاشت. کيفيت ظروف سيليکوني و بهاي آنها متفاوت است. سيليکونهاي پلاتيني از گرانترين انواع هستند و ميتوان از آنها در درجه حرارتهاي بسيار بالا استفاده کرد. سيليکون پراکسيد ضعيفترين نوع سيليکون است و برخلاف نوع پلاتيني تحمل 4 ساعت حرارت 200 درجه را ندارد. سيليکوني که کيفيت پاييني دارد، هنگام استفاده بوي نامطبوعي توليد ميکند و ممکن است مولکولهاي سمي را وارد غذاي شما کند، بنابراين اگر ظرف سيليکونيتان از نوع مرغوب نيست فقط از آن براي موادغذايياي که در سرما تهيه ميشوند، مثل ژله، استفاده کنيد.
منبع: cfaitmaison.com
ترجمه: سميه مقصودعلي
ژاک عزیز فرمودند در مورد ظروف استیل هم توضیح بدم ..
در مورد ظروق استیل باید بگم : فولاد ضد زنگ یا Stainless Steel که در ایران آن را به نام مختصر «استیل »میشناسیم ،این ظروف از تركیب آهن و فلزات دیگر ساخته شده اند و بسیار با دوام و درمقابل فرسودگی مقاوم اند. نگهداری ظرف استیل نسبت به انواع آلومینیومی و مسی ساده تر است زیرا به ساییدن و برق انداختن نیاز نداردو...
و اما دیدگاه یه شرکت تولید کننده ظروف استیل
۱۱.مزایای ظروف استیل
در ايران، استفاده از ظروف استيل در پختن غذا بنا به دلايلي آنچنان كه
بايد و شايد رايج نشده است. چند نكته وجود دارند كه به دليل اطلاع رساني غير صحيح
يا عدم آگاهي در مورد آنها باعث اين امر شده است: الف-عرضة كالاهاي نامرغوب به مصرف
كننده: تنوع در كيفيت و قيمت به مرور بازار ظروف استيل را در تنگنايي قرار داده و
مصرف كننده را مردد ساخته است. آن دسته از مصرف كنندگاني كه بنا به دلايلي به خريد
ظروف ارزانتر و احياناً نامرغوب روي آورده اند، بويژه نسبت به استفاده از قابلمه
هاي استيل در پختن غذا، به بدبيني رسيده اند. ب-بالا بودن قيمت ظروف مرغوب: به لحاظ
قيمت، ظروف استيل مرغوب قابل مقايسه با ظروف تفلون يا لعابي نيستند. چرا كه هزينه
توليد ظروف استيل در حدود 2 برابر ديگر ظروف مي باشد و علاوه بر اين، توليد ظروف
استيل سرمايه گزاري بيشتر مي طلبد. ج-ايجاد توقعات غير صحيح و غير منطقي در مصرف
كننده: معمولاً خواسته يا ناخواسته فروشندگان محترم توقعاتي غير صحيح در مصرف كننده
ايجاد مي كنند كه به هيچ وجه برآورده نمي شود و نتيجه معكوس مي دهد. به ويژه در
مورد خصلت نچسب بودن ظروف استيل اغراق مي شود كه در حقيقت ظروف استيل از اين لحاظ
با ظروف لعابدار تفلون همسان نيستند. برتري ظروف استيل در موارد ديگر است كه در پي
خواهد آمد.
توقعات صحيح از ظروف استيل
شركت استيل شمال اعتقاد دارد كه
حقوق مصرف كننده جزو حق الناس مي باشد و چشم پوشي بر اين حقوق، پيامدهاي ناگواري را
بدنبال دارد. يكي از مهم ترين اين حقوق اراية اطلاعات و ايجاد توقعات صحيح در مورد
كالا مي باشد. لذا با توجه به ضرورت بالا بردن سطح آگاهي و لزوم دفاع از حقوق مصرف
كنندگان بر خود واجب مي دانيم كه نكاتي را به اطلاعتان برسانيم. سلامتي: ظروف استيل
زنگ نزن محصول مهندسي دقيق، در ميان كليه ظروف فلزي امروزي برتري غير قابل مقايسه
اي براي سلامتي شما دارند. بطوريكه حساس ترين ابزارهاي پزشكي، جهت جلوگيري از
عفونت، با مواد اوليه استيل ساخته مي شوند. صرفه جويي در انرژي: ظروف استيل كه
داراي ته سه جداره هستند نسبت به بقيه ظروف از انرژي كمتري استفاده مي كنند. ناگفته
نماند كه اين نكته براي كشورهايي كه مصرف انرژي گرانتر تمام مي شود، اهميت خاصي
دارد. زيبايي با دوام: ظروف استيل مرغوب، اگر به دستور العمل رعايت گردد، زيبايي
شان را در طول عمر حفظ مي كنند. صرفه جويي در مخارج: اگر به دستور العمل رعايت گردد
ظروف استيل مرغوب حد اقل 25 سال عمر مفيد خواهند داشت. ظروف استيل به چند دليل عمر
طولاني دارند: نشان دادن مقاومت بيشتر از خود در مقابل ضربات، شرايط جوي از جمله
اكسيداسيون (زنگ) و مواد اسيدي كه در غذاها يافت مي شوند... نچسب بودن نسبي: ظروف
استيل مرغوب، اگر به دستور العمل استفاده آن رعايت گردد، به لحاظ رفع نياز نچسبي
نزديك به ظروف تفلون هستند. ولي جاي تفلون را كاملاً نمي توانند بگيرند. در كل
پيشنهاد مي شود ظروف تفلون فقط در موارد ضروري كه به ميزان نچسبي بالايي نياز باشد
مورد استفاده قرار گيرند. چرا كه در كنار ميزان بالاي نچسبي تفلون، اين ظروف مضراتي
را براي سلامتي مصرف كننده به دنبال دارند.
منبع: خدمات پلیشکاری
ظروف استیل و شیشه ای بهترین ظروف هستند
دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي اعلام كرد: تحقيقات نشان داده است كه ظروف استيل و شيشهاي (پيركس) حداقل واكنش را با مواد غذايي داشته و جزء بهترين ظروف پخت غذا هستند.
به گزارش روابط عمومي وزارت بهداشت، ظروف لعابي تا زمان آسيب نديدن لعاب آن قابل استفاده هستند اما ظروف مسي به حرارت و مواد اسيدي به شدت حساس بوده و ميتوانند با ماده غذايي وارد واكنش شوند.
اين گزارش ميافزايد: ظروف چيني نيز در حقيقت جزو ظروف لعابدار هستند و تا زماني كه آسيب فيزيكي نديدهاند قابل مصرف هستند و همچنين ظروف ملاميني بايد داراي پروانه ساخت معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بوده و در زمان مصرف هيچگونه آسيب فيزيكي نديده و تغيير رنگ هم نداده باشند.
بنا بر اين گزارش، بهتر است ظروف پلاستيكي سفيد رنگ و تهيه شده از مواد اوليه نو استفاده شود.
اين گزارش حاكيست، ابزار چوبي به دليل ضريب انتقال حرارت بسيار پايين در پخت، كاربرد زياي دارند ولي به دليل بافت متخلخل، عملاً امكان شستشو يا ضدعفوني صحيح آنها وجود ندارد، بنابراين بايد از ظروف چوبي صاف و صيقلي كه آسيب فيزيكي نديدهاند، دچار سوختگي نشدهاند و داراي درز و شكاف نيستند، استفاده كرد.
بنابر اعلام دفتر بهبود تغذيه جامعه، ظروف تفلون يكي از ظروف مقاوم به حرارت ميباشند كه تا زمان عدم خراشيدگي سطح داخل قابلمه قابل مصرف هستند و بازسازي تفلونها كاملاً غيربهداشتي است.
منبع: کنجکاو
